Kazerne
Korps
Statistieken
Dienst 100
Duikers
Extra opdrachten
Preventie
Regio
Wagenpark
Materieel
Foto's
Sport
Activiteiten
Historiek
18 Jaar vrouwen
25 Jaar ambulance
55 Jaar luchtladders
Overstromingsramp
Oorlog Deel 2
Bevrijding Deel 3
Humor
 
 
 Oorlogsdagboek Deel III

 

Bevrijding van de Stad Nieuwpoort door de Canadese troepen in september 1944



Het ooggetuigen relaas van de bevrijding van onze stad is een verhaal dat mijn familie en ik hebben beleefd.

Aan die kant van de stad, zijnde de Arsenaalstraat – Willem Deroolaan en Theo Goedhuyswijk.


Beste vrienden met de landing in Normandië door de geallieerde troepen, op 5/6 juni 1944, was de koorts en de zenuwachtigheid gestegen onder de Duitse troepen.

Nieuwpoort moet er aan geloven en op 10 juni 1944 in de voormiddag werd door ”t’Jeppen Belle (T’Jaeckx jozef) rond geroepen in stad, dat vensters en deuren moesten opengezet worden omdat er zware ontploffingen gingen gebeuren in de stad.

Dat zal ik nooit vergeten want ik kwam juist uit de kerk waar mijn huwelijksmis gedaan was en die dag in het echt was gestreden.


De gehele haven installatie werd vernietigd door ontploffingen.

De visserij en de handelshaven was totaal vernietigd.

De mensen die hun brood verdienden met de haven waren allen zonder werk.

Werklozen steun was er niet en allen waren aangewezen op de openbare onderstand, nu OCMW.


De tijd van wachten naar de bevrijders was aangebroken. Allerhande verhalen deden de ronde.

Aanhoudingen werden er gedaan door de gestapo, mensen werden gedéporteerd.

Tot op zekeren dag, geroepen werd door mensen die aan Deswartes fabriek stonden te praten, dat ze verkenning wagens in de verte zagen aankomen van Ramscapelle. Ze stonden op de baan van de toevlucht naar Nieuwpoort, dat was op 07 september 1944 rond 14u.


Deze legervoertuigen konden niet langs de landerijen komen want alles was onder water gezet door de bezetters. Eénklaps kwam de weerstand in actie.

De Canadezen kwamen de stad binnen met weinig weerstand van de Duitsers er waren enige schermutselingen met de weerstand die een paar weerstand nesten uitschakelden.

De Duitsers vluchten in hun stellingen en bunkers.

De soldaten werden als goden onthaald, het geweld brak los.

Maar de bevrijders verlieten de stad, het waren maar verkenners en deze  moesten terug naar hun eenheid de ”12e Manitoba Draagoons“.


Dan gebeurde het onvermijdelijke, de Duitsers concentreerden en kwamen terug. De weerstanders vluchten langs de Theo Goedhuysplein, langs Deswartes fabriek en zo verder langs de spoorweg bedding naar Ramscappelle.

Een paar achtergebleven hebben het met hun leven ingeboet of werden gevangen genomen door de Duiters en meegenomen naar hun stellingen.


De stad werd beschoten vanuit ”batterij Ramien“ gelegen langd de zee te Lombardsijde-bad waar nu het militair kwartier ligt. Want daar was er een gans onder de grond volledig ingebouwd fort.


Tijdens de nacht van 7 op 8 september 1944 kwam de rust terug in de stad.

Alarm werd gemaakt, de lange brug stond in brand, deze moest geblust worden want ze was van zeer groot belang voor de geallieerden. Enige brandweerlieden rukten uit om deze te blussen op gevaar van hun leven, door de beschieting vanuit de Duitse stellingen van Lombardsijde. (Zie de andere delen)

In de morgen rond 7u was het stil en trokken mijn vrouw en ik naar huis in de Arsenaalstraat (nu parking over de school).

Iedere avond vanaf de landing gingen wij slapen bij mijn schoonouders in hun kelder, met nog ander familieleden tot alles ging geluwd zijn.


Maar plots als wij beiden van langs het prikkeldraad te voorschijn kwamen, in de open straat, waar nog mensen stonden te praten o.a. Vanhove Maurits (sergeant bij de brandweer) en familie, Calcoen August en familie, Vandewalle uit de schipstraat, de Defreynes, beschoten de Duitsers ons vanaf de langebrug, door de Ieperstraat naar de Arsenaalstraat, want deze waren  terug de stad ingekomen vanuit Lombardsijde.

Niemand werd gewond en al kruipend vluchten wij allen in de kelder van de familie Vanhove. Door de schrik bevangen durfden we ons niet meer verroeren. Ik ben dan in de namiddag over de muur geklommen, door de tuin van landbouwer Vandewalle over de muur van mijn huis tot op de koer, om mondvoorraad te halen want er was geen eten genoeg in de kelder voor allen. We wisten echter niet hoeveel dagen wij zouden moeten schuilen, wat er ons nog te wachten stond nu de bezetters terug in de stad waren en hun manschappen bevrijd hadden die gevangen genomen waren door de weerstand.

Ik bemerkte door de kieren van de rolluiken dat de Duitsers hun machine geweren hadden opgesteld aan de ”Karmenhoek“ in de winkel van de familie Cools. Alsook aan de ingang van de schuilkelder van de Rijks Midden School, schuin over mijn woning en al die bewoog beschoten zij die in hun gezichtsveld kwam.


Op de morgen van 9 september 1944 werd er plots op de huisdeur van Vanhove M. geklopt, door de schrik overmand durfde niemand iets te zeggen, we dachten dat het de Duitsers waren.

Toen een stem riep, ik weet dat u er bent kom eruit de Canadezen zijn er, we zijn bevrijd, het was rond 8u in de morgen.

Allen trokken een beetje wantrouwend naar boven en inderdaad de Canadezen waren er en deze stonden opgesteld in de Arsenaalstraat.

Het waren bijna allen zwarten en ze waren een onderdeel van de 2e infanterie divisie.


De vreugde was uitbundig, maar toch nog een met een beetje schrik. Zouden ze blijven of waar terugtrekken.

Sommige mensen waren plots verdwenen, voor hen was een nieuw tijdperk aangebroken.

Wij vertrokken zo vlug mogelijk naar onze familie, want zij waren nog in de onwetendheid, daar werden we met open armen ontvangen. Ze dachten dat we allen gewond of gedood waren tijdens de beschieting.


Zo gingen dagen en weken voorbij . Het geweld in de stad, aanhoudingen, brandstichtingen en beschadigingen van ”have en goed“ van de mensen die met de vijand had samengewerkt kwam tot uiting, opgekropte woede en het geleden leed werd vergeld tegen deze mensen. Ik zelf heb meegemaakt hoe men ganse inboedels uit de huizen werden gegooid, vrachtwagens die geladen waren met ganse meubilair erop, die klaar waren voor te vluchten en onder geroep en gejuich op een vuurstapel geworpen werden en verbrand.


Nu op heden voel je dat hier en daar nog aan, dat die mensen die deze periode hebben meegemaakt, en door die omstandigheden vernederd zijn geweest, zowel intellectuelen, arbeiders of bedienden, zich afkeren van hun medemensen en een gesloten kring vormen. Maar ja de jongere generatie weten daar omzeggens niets van en zien dat breder dan de ouderen. Het is ook beter zo, maar wij mogen de mensen niet vergeten die hun leven hebben gegeven voor onze vrijheid.


Tevens werd vroeger in ”Nieuwpoort uw Stad“ enkele foto’s gepubliceerd over de bevrijding van de Stad.

Op de  foto staat Dhr.Burgemeester Vandamme A. die terug zijn functie opnam, achter hem met bril en muts staat wijlen brandweerbevelhebber Provoost Pierre, toen onderluitenant in het korps en rechts van de burgemeester Riecherts G. met de pet, die ook brandweerman was in het korps.


Dit is een korte samenvatting van hoe ik de bevrijding heb meegemaakt, vele heldendaden en fantasieën zijn er verteld geweest, maar de harde waarheid is er, het is allemaal niet zo gemakkelijk gegaan.

Mensenlevens zijn er gevallen in beide kampen, gedeporteerden zijn nooit teruggekeerd, vele stadsgenoten waren voor de rest van hun leven gehandicapt door de kwetsuren die zij opliepen, tijden de bombardementen en de aanvallen door de beide legers.

Ook zijn er stadsgenoten die door oorlogsomstandigheden hun stad hebben verlaten, die ongewenst waren door samenwerking met de vijand, en waar ze nu verblijven verteerd zijn door heimwee naar hun geliefde stad of land.

In soms zeer verre afgelegen landen, waar andere culturen bestaan, hebben ze een nieuw leven opgebouwd, maar toch hunkeren ze nog naar hun stad, waar zij geen vrienden meer hebben of omdat deze er niet meer zijn.


Beste vrienden blijf zoals je bent of opgevoed en laat u niet leiden door anderen, die soms niets anders beogen dan eigen belang.



Ere luitenant Bonjé Henri



 
 
 
   

 

 

Concept & Design - XenaNet.Com